|
TALiPLi KÖYÜNÜN TARİHİ BULANCAK TALİPLİ KÖYÜNÜN TARİHİNE BİR BAKIŞ Bulancak tarihi üzerine yaptığımız araştırmalarda, Osmanlı imparatorluğu döneminde tutulan kayıtlar ,özellikle 1455-1613 yılları arası döneme ayrıntılı ışık tutmaktadır. Bulancak için büyük bir şans olarak nitelendirebileceğimiz bu kayıtlar sayesinde belgesel boyutlarda geçmişimize ait gerçek tespitlerde bulunabiliyoruz. Bulancak tarihinde yapacağımız gezintilerin temel kaynakları olarak bu kayıtlara sık sık başvuracağız. Bu yazımızda TALİPLİ köyünün geçmişine giderek, köy kurucularının da isim listesini sunacağız. 1455-1613 yılları arasında tutulan tahrir defterlerinde Bulancak KEBSİL adıyla anılmakta ve CANİK-İ BAYRAM (Ordu) kazasına bağlı bir nahiyeydi.1455 yılında tutulan kayıtlarda Kebsil; Çakıroğlu Pir Kadem Kethüda,Şemseddin Kethüda ve Mustafa Kethüda bölüklerinden oluşmaktaydı. Talipli köyü bu bölüklerden Şemsettin kethüda bölüğüne bağlı 74 haneli bir köydü.Talipli köyü aynı zamanda Şemsettin Kethüda bölüğünün merkeziydi. Kayıtlara göre İncüvez, Ali hocalı ve Küçüklü köyleri de Talipli ye bağlıydı. Talipli köyünün bağlı olduğu bölük e adını veren kişi Şemsettin Kethüda dır. (Kethüda KAHYA demektir.) Kayıtlarda TALİPLÜ olarak kaydedilen Talipli köyü, 1485 de 49 hane, 1520 de 133 hane, 1547 de 211 hane ve 1613 de de 297 hanedir. Ve tüm bu dönemlerde tamamı müslüman Türk olarak kayıt edilmiştir. Aşağıda dökümünü vereceğimiz Talipli köyünün kurucularının isim listesi 1455 yılında tutulan kayıtlardır. 1455 yılında tutulan kayıtlarda aile reisleri ve babalarının adları birlikte verilmiştir. Burada aile reislerinin babaları Talipli köyüne gelerek yerleşen ve köyü kuran kuruculardır. Bu sonuca ulaşma nedenimiz, Ordu ve Giresun yörelerinin 1395-96 yıllarında Türkler tarafından fethedilmesidir. Fetihle 1455 yılında tutulan kayıtlar arasında ki süre ise 60 yıldır. Buradan hareketle kayıtlardaki aile reislerinin ikinci kuşak, babalarının da köyün kurucuları olduğunu söyleyebiliriz Burada önemli olan bu kadar açık bir şekilde geçmişimize ulaşabilmemiz ve ecdadımızın isimleriyle birlikte kim olduklarını detaylı bir şekilde görebilmemizdir. Talipli köyü kayıtlarında, Samugüney köyünde ki Şeyh Hüseyin in ve Osman Şıh ta ki Osman Şeyh in isimlerine ulaşmamız , Osman Şıh ın Şeyh Hüseyin in oğlu olduğunu şüpheye yer bırakmaksızın tespit etmemize de vesile olmuştur. Bugüne kadar sadece isimlerini bildiğimiz, bu evliya şahsiyetlerin ne zaman yaşadıklarını da detaylarıyla öğrenmiş bulunuyoruz. Bulancak ismi 453 yıl önce de kullanılıyordu Talipli köyüyle ilgili ilginç bir kayda da 1547 yılında tutulan kayıtlarda rastlıyoruz. Şöyle ki Talipli köyünde de iki tane müderris hasbi olarak eğitimle meşgul oluyorlardı. Birisi aynı zamanda Bulanucak camiinin hatibi idi(...Mevlana zünnun el-müderris el-hasbi ve Mevlana Pir Hasan veled-i Fethullah el-müderris el-hasbi ve hatip-i camii Bulanucak, baberat-ı sûltani avârız-i divani ve tekalif-i örfiyeden muaf...Tahrir defteri 255/1547). Burada Talipli köyü için ulaştığımız tüm bu bilgiler Bulancak ın diğer köyleri için de mevcuttur. Zaman ve koşullar uygun olduğu sürece diğer köylerimiz için de böyle çalışmalarımız olacaktır. Şimdi tüm bu genel ve özel açıklamalardan sonra Talipli köyünün kurucularının listesini açıklamaya geçebiliriz. 1455 de 74 haneden oluşan Talipli köyünün aile reislerinin ve babalarının adları aşağıdaki gibiydi. Burada tekrar belirtmekte fayda görüyorum. Aile reislerinin babaları Türklerin yöreyi fethiyle gelerek Talipli köyünü kuran ilk atalarımızdı. Talipli Köyü (Karye-i Taliplü) İbrahim Ağa nın tımarı olan bu köydeki aile reislerinin kendi ve babalarının adları şöyleydi: 1-Nam İsmail in oğlu Melikşah ın oğlu Yusuf Kethüda 2-Melikşah oğlu Süleyman 3-Mahmut Süleyman Küçük 4-Süleyman oğlu Halil Fakih 5-Kutluşah oğlu Ali 6-Kayan oğlu Velid 7-Kayan oğlu Hoşkadem 8-Saru oğlu Mehmed 9-Seydi oğlu Hamza 10-İskender oğlu İbrahim 11-Ali oğlu Hasan 12-Muhsin oğlu Musa 13-Bir önce adı geçen Musa nın kardeşi Mustafa 14-Süli oğlu Kutlu Anük 15-Hırâmi oğlu Ahmed 16-Kutlu Anük oğlu Seydi Ahmed 17-Delübaz oğlu Ahmed Sipah 18-Davut oğlu Osman 19-Nebi Şenkutlu 20-Bir önce adı geçen Nebi nin kardeşi Mustafa 21-Selmen oğlu Bayezit 22-Şeyh İbrahim oğlu Şeyh Nebi 23-Yegan oğlu Musatafa 24-Beşir oğlu İbrahim 25-Adil oğlu Turali 26-Hirami oğlu Hüseyin 27-Beşir oğlu Murad 28-Bahsayiş oğlu Hasan 29-Çakır oğlu Ertogan 30-Bir önceki adı geçen Ertogan ın kardeşi Nurtogan 31-Bayram Haddad oğlu Gavs 32-Hoşkadem oğlu Ömer 33-Timurtaş oğlu Hamza 34-Hızır oğlu İsrail 35-Seydi Ali nin kardeşi İbrahim 36-Bayezit oğlu Hüseyin 37-Yunus oğlu Gavs 38-Halil 39-Melikşah oğlu İbrahim 40-Sevli oğlu Yenice 41-Yaraş oğlu Süleyman 42-Hacı Bayram oğlu Mustafa Fakih 43-Hasan Eğlence 44-Melikşah oğlu Davut 45-Muhsin oğlu Aygut Fakih 46-Yaramış oğlu İsmail 47-Seydi Ali 48-Bayezid oğlu Hasan 49-Hasan Yenice 50-Şeyh Halil oğlu Seydi Ahmed 51-Ahmed oğlu İbrahim 52-Muhsin oğlu Hüseyin 53-Aruk oğlu Ahmed 54-Bayezid oğlu Süleyman 55-Şeyh Halil oğlu Mehmed 56-Yenice oğlu Hüseyin 57-Kutlu Enük oğlu Seydi Ali 58-Bahsayiş oğlu Hüseyin 59-Tanrıvermiş hizmetkar-ı süvari oğlu Hamza 60-Hoşkadem oğlu Hasan 61-Mehmed oğlu İsmail 62-Moğoltay oğlu Pir Ali 63-Hasan oğlu Seydi Ahmed 64-Ahi oğlu Seydi 65-Süli oğlu Ali 66-Sevinç oğlu Ali 67-Mevlana Pir Hasan Hatip-i camii El-Muafiye: Yurtlarına Muaflardır.4 neferdirler.(Vergiden muaf tutulmuşlar) 68-İmranşah oğlu Hoca Ali Fakih 69-İbrahim oğlu Şeyh Hüseyin 70-Hüseyin oğlu Seydi Ahmed 71-ŞEYH HÜSEYİN oğlu OSMAN(*) Hass-ı Küreciyan-ı Musa Bey Subaşı.3 neferdirler. 72-Melikşah oğlu Yunus 73-Kutluşah oğlu İlbey urbey oğlu Murad (*)Şeyh Hüseyin in Türbe haline getirilen mezarı Samugüney köyündedir. Osman Şeyhin mezarıda Talipli köyünün Osmanşıh mahallesindeki köy mezarlığındadır. Buranında hayırsever vatandaşlar tarafından türbe haline getirilerek,bir ziyaret yeri haline getirilmesi planlanmaktadır. BULANCAK 30.06.2000
Araştırmacı Yazar-Gazeteci Zafer ÇAMALTI |